H δολοφονία ενός Γάλλου δεξιού ακτιβιστή προκάλεσε διπλωματικό επεισόδιο μεταξύ Ουάσινγκτον και Παρισιού - Στην επιφάνεια οι τεταμένες σχέσεις ΗΠΑ και Ευρώπης
Οι διπλωματικές εντάσεις μεταξύ των ΗΠΑ και της Ευρώπης ξέσπασαν ξανά με πρωτοφανή οξύτητα.
Μετά τη δολοφονία του Γάλλου δεξιού ακτιβιστή Quentin Deranque νωρίτερα αυτόν τον μήνα, το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ εξέδωσε προειδοποίηση σχετικά με την απειλή του «βίαιου ριζοσπαστικού αριστερισμού» και δήλωσε ότι αναμένει να «προσαχθούν ενώπιον της δικαιοσύνης οι υπεύθυνοι για τη βία».
Παράλληλα, η γαλλική κυβέρνηση κάλεσε τον Αμερικανό πρέσβη Charles Kushner για εξηγήσεις, αλλά εκείνος δεν προσήλθε, γεγονός που οδήγησε στην άρνηση πρόσβασης του πρέσβη σε κυβερνητικούς αξιωματούχους.
Η πρόθεση της Ουάσιγκτον να παρέμβει στις εσωτερικές υποθέσεις ευρωπαϊκών χωρών ξεκαθαρίζεται στο Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο Ασφαλείας 2025.
Το έγγραφο περιγράφει την Ευρώπη με σαφώς ιδεολογικούς όρους: κατηγορεί την ήπειρο για την απώλεια της «πολιτισμικής αυτοπεποίθησης» και υποστηρίζει ότι οι «ασταθείς κυβερνήσεις μειοψηφίας» καταπνίγουν τη δημοκρατία.
Επιπλέον, αποκαλύπτει τον στόχο της Ουάσιγκτον να «καλλιεργήσει την αντίσταση στην τρέχουσα πορεία της Ευρώπης μέσα στις ίδιες τις ευρωπαϊκές χώρες».
Βαθιά κρίση νομιμοποίησης των ηγεσιών στην Ευρώπη
Αυτή η στρατηγική θα αποφέρει επιτυχία μόνο επειδή οι Ευρωπαίοι ηγέτες ήδη αντιμετωπίζουν κρίση νομιμοποίησης.
Οι περισσότερες κυβερνήσεις της Δυτικής Ευρώπης βρίσκονται σε κατάσταση βαθιάς κρίσης ως προς τη δημοφιλία: τον Δεκέμβριο του 2025, κάθε κορυφαίος ηγέτης είχε χαμηλές δημοσκοπικές επιδόσεις.
Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Georgia Meloni σημείωνε ποσοστό αποδοχής 35%, ο Ισπανός ομόλογός της Pedro Sanchez 30%, ενώ ο Γερμανός καγκελάριος Friedrich Merz μόλις 25%.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο ο Keir Starmer και στη Γαλλία ο Emmanuel Macron βρίσκονται σε εξαιρετικά χαμηλά ποσοστά αποδοχής, 17% και 16% αντίστοιχα.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Donald Trump αναγνωρίζει με ακρίβεια αυτήν την αδυναμία και την εκμεταλλεύεται.
Ακόμη και όταν ο Macron έδινε την ομιλία του στο Davos, που αργότερα έγινε αντικείμενο σατιρικών memes, ο Trump ανήρτησε στιγμιότυπο ιδιωτικού μηνύματος του Γάλλου προέδρου στο Truth Social. Ο Macron τόνιζε τη συμφωνία του με τον Trump σε θέματα όπως η Συρία και το Ιράν και πρόσθετε: «Δεν καταλαβαίνω τι κάνετε στη Γροιλανδία», κλείνοντας με πρόσκληση σε δείπνο στο Παρίσι.
Παρόμοια, ο Trump διέρρευσε μηνύματα του Γενικού Γραμματέα του NATO, Mark Rutte, που τονίζονταν σε κολακευτικό τόνο τον Ιούνιο του προηγούμενου έτους.
Σύγκρουση ΗΠΑ – Ευρώπης μέσω του πατριωτικού χώρου
Είναι σαφές ότι ο Trump δεν θα αντιμετώπιζε άλλους ηγέτες όπως ο Xi Jinping, ο Vladimir Putin ή ο Mohammed bin Salman με τον ίδιο τρόπο.
Ενώ έχει προτίμηση σε ισχυρούς ηγέτες που ασκούν εξουσία όπως εκείνος επιθυμεί, αναγνωρίζει επίσης ισχυρές δημοκρατικές εντολές, όπως αυτές των Luiz Inacio Lula de Silva στη Βραζιλία και Claudia Sheinbaum στο Μεξικό. Ωστόσο, οι παραδοσιακοί Ευρωπαίοι εταίροι βρίσκονται σε μειονεκτική θέση: η Ευρωπαϊκή Ένωση εκπροσωπεί ακριβώς το είδος της τεχνοκρατικής, συνεταιριστικής διακυβέρνησης που ο Trump και η ομάδα του περιφρονούν.
Στην περίφημη ομιλία του στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου το 2025, ο Αμερικανός αντιπρόεδρος JD Vance δήλωσε ότι η μεγαλύτερη απειλή για την Ευρώπη δεν είναι ούτε η Ρωσία ούτε η Κίνα, αλλά «εκείνη εκ των έσω» και η εγκατάλειψη των «κοινών δημοκρατικών αξιών».
Ο υπουργός Εξωτερικών Marco Rubio με πιο ήπιο τρόπο τόνισε την ίδια άποψη στην διάσκεψη του 2026, επιτιθέμενος στην πολιτική μετανάστευσης, την πράσινη ενέργεια και την αποβιομηχάνιση.
Αυτή η ρητορική εμφανίζεται σε μια στιγμή όπου η Ευρώπη βιώνει άνοδο του πατριωτικού ρεύματος, την οποία το φιλελεύθερο κατεστημένο προσπαθεί να συγκρατήσει.
Η κυβέρνηση Trump βλέπει αυτή την κατάσταση ως ευκαιρία να επηρεάσει εκλογές υπέρ εθνικών, πατριωτικών κομμάτων, τα οποία θεωρούνται ιδεολογικοί σύμμαχοι.
Μετά την ομιλία του το 2025, ο Vance συναντήθηκε με την ηγεσία του γερμανικού πατριωτικού κόμματος Alternative for Germany (AfD), που επιδιώκει την εμβάθυνση δεσμών με την κυβέρνηση Trump. Παράλληλα, έχει προσεγγίσει την Εθνική Συσπείρωση στη Γαλλία, κορυφαίο διεκδικητή στις προεδρικές εκλογές του 2027, αν και ο γαλλικός πατριωτικός χώρος πιστεύει ότι έχει λιγότερα να κερδίσει από τη συμμαχία με τον Trump.
Ο σύμμαχος του Trump, Elon Musk, χρησιμοποιεί συχνά την πλατφόρμα X για να ενισχύσει τους Ευρωπαίους πατριώτες στους 235 εκατομμύρια ακόλουθούς του.
Έδωσε στήριξη στο AfD προσπαθώντας να επηρεάσει τις εκλογές του 2025 υπέρ του κόμματος.
Πριν από τις τοπικές εκλογές στο Ηνωμένο Βασίλειο, ο Musk ανήρτησε tweets υπέρ του νέου δεξιού κόμματος Restore Britain.
Λανθασμένη η στρατηγική του κατευνασμού
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες προσπαθούν αγωνιωδώς να απαντήσουν επαρκώς στις αμερικανικές προκλήσεις.
Μετά την αμερικανική στρατιωτική επέμβαση στο Ιράν και τη Βενεζουέλα και τις παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου, οι ευρωπαϊκές αντιδράσεις ήταν χλιαρές.
Μόνο όταν ο Trump απείλησε να καταλάβει τη Γροιλανδία με τη βία, οι Ευρωπαίοι ηγέτες αντέδρασαν πιο έντονα αλλά εξακολουθούν λανθασμένα να πιστεύουν ότι μπορούν να χειριστούν τον Trump μέσω κατευνασμού και κολακείας.
Σε κάποιο βαθμό, οι Vance και Rubio έχουν δίκιο όταν λένε ότι η Ευρώπη πρέπει να κοιτάξει προς τα μέσα για να οικοδομήσει δύναμη και ενότητα.
Οι ίδιοι οι Ευρωπαίοι συμφωνούν: 89% πιστεύουν ότι τα κράτη της ΕΕ πρέπει να είναι πιο ενωμένα για να αντιμετωπίσουν τις παγκόσμιες προκλήσεις, ενώ 86% θέλουν η ΕΕ να έχει ισχυρότερη φωνή στο διεθνές επίπεδο.
Στην πραγματικότητα, η αντίσταση στον Trump μπορεί να ενισχύσει τη δημοτικότητα των Ευρωπαίων ηγετών.
Έρευνα που πραγματοποιήθηκε λίγο μετά την επανεκλογή του Trump έδειξε ότι οι πολίτες της Δυτικής Ευρώπης θέλουν οι ηγέτες τους να θέσουν σαφή όρια με τις ΗΠΑ. Περίπου το ένα τρίτο επιθυμεί μια πιο αντιπαραθετική στάση.
Πιο πρόσφατα δεδομένα επιβεβαιώνουν ότι οι πολίτες προτιμούν να προτάξουν την ευρωπαϊκή ανεξαρτησία αντί να διατηρήσουν την καλή σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες είναι τελικά υπεύθυνοι για το πώς τους αντιλαμβάνεται το κοινό τους, και η υλοποίηση δημοφιλών εσωτερικών πολιτικών είναι πιο εύκολο να ειπωθεί παρά να εφαρμοστεί. Ωστόσο, εμφανιζόμενοι αδύναμοι τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό, έχουν θέσει τους εαυτούς τους εκτεθειμένους στην αμερικανική παρέμβαση.
Αντί να προσπαθούν να κατευνάσουν τις Ηνωμένες Πολιτείες, θα έπρεπε να επικεντρωθούν σε αυτά που είναι πραγματικά δημοφιλή: ενότητα, δύναμη και αυτονομία στο παγκόσμιο στάδιο.
www.bankingnews.gr
Μετά τη δολοφονία του Γάλλου δεξιού ακτιβιστή Quentin Deranque νωρίτερα αυτόν τον μήνα, το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ εξέδωσε προειδοποίηση σχετικά με την απειλή του «βίαιου ριζοσπαστικού αριστερισμού» και δήλωσε ότι αναμένει να «προσαχθούν ενώπιον της δικαιοσύνης οι υπεύθυνοι για τη βία».
Παράλληλα, η γαλλική κυβέρνηση κάλεσε τον Αμερικανό πρέσβη Charles Kushner για εξηγήσεις, αλλά εκείνος δεν προσήλθε, γεγονός που οδήγησε στην άρνηση πρόσβασης του πρέσβη σε κυβερνητικούς αξιωματούχους.
Η πρόθεση της Ουάσιγκτον να παρέμβει στις εσωτερικές υποθέσεις ευρωπαϊκών χωρών ξεκαθαρίζεται στο Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο Ασφαλείας 2025.
Το έγγραφο περιγράφει την Ευρώπη με σαφώς ιδεολογικούς όρους: κατηγορεί την ήπειρο για την απώλεια της «πολιτισμικής αυτοπεποίθησης» και υποστηρίζει ότι οι «ασταθείς κυβερνήσεις μειοψηφίας» καταπνίγουν τη δημοκρατία.
Επιπλέον, αποκαλύπτει τον στόχο της Ουάσιγκτον να «καλλιεργήσει την αντίσταση στην τρέχουσα πορεία της Ευρώπης μέσα στις ίδιες τις ευρωπαϊκές χώρες».
Βαθιά κρίση νομιμοποίησης των ηγεσιών στην Ευρώπη
Αυτή η στρατηγική θα αποφέρει επιτυχία μόνο επειδή οι Ευρωπαίοι ηγέτες ήδη αντιμετωπίζουν κρίση νομιμοποίησης.
Οι περισσότερες κυβερνήσεις της Δυτικής Ευρώπης βρίσκονται σε κατάσταση βαθιάς κρίσης ως προς τη δημοφιλία: τον Δεκέμβριο του 2025, κάθε κορυφαίος ηγέτης είχε χαμηλές δημοσκοπικές επιδόσεις.
Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Georgia Meloni σημείωνε ποσοστό αποδοχής 35%, ο Ισπανός ομόλογός της Pedro Sanchez 30%, ενώ ο Γερμανός καγκελάριος Friedrich Merz μόλις 25%.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο ο Keir Starmer και στη Γαλλία ο Emmanuel Macron βρίσκονται σε εξαιρετικά χαμηλά ποσοστά αποδοχής, 17% και 16% αντίστοιχα.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Donald Trump αναγνωρίζει με ακρίβεια αυτήν την αδυναμία και την εκμεταλλεύεται.
Ακόμη και όταν ο Macron έδινε την ομιλία του στο Davos, που αργότερα έγινε αντικείμενο σατιρικών memes, ο Trump ανήρτησε στιγμιότυπο ιδιωτικού μηνύματος του Γάλλου προέδρου στο Truth Social. Ο Macron τόνιζε τη συμφωνία του με τον Trump σε θέματα όπως η Συρία και το Ιράν και πρόσθετε: «Δεν καταλαβαίνω τι κάνετε στη Γροιλανδία», κλείνοντας με πρόσκληση σε δείπνο στο Παρίσι.
Παρόμοια, ο Trump διέρρευσε μηνύματα του Γενικού Γραμματέα του NATO, Mark Rutte, που τονίζονταν σε κολακευτικό τόνο τον Ιούνιο του προηγούμενου έτους.
Σύγκρουση ΗΠΑ – Ευρώπης μέσω του πατριωτικού χώρου
Είναι σαφές ότι ο Trump δεν θα αντιμετώπιζε άλλους ηγέτες όπως ο Xi Jinping, ο Vladimir Putin ή ο Mohammed bin Salman με τον ίδιο τρόπο.
Ενώ έχει προτίμηση σε ισχυρούς ηγέτες που ασκούν εξουσία όπως εκείνος επιθυμεί, αναγνωρίζει επίσης ισχυρές δημοκρατικές εντολές, όπως αυτές των Luiz Inacio Lula de Silva στη Βραζιλία και Claudia Sheinbaum στο Μεξικό. Ωστόσο, οι παραδοσιακοί Ευρωπαίοι εταίροι βρίσκονται σε μειονεκτική θέση: η Ευρωπαϊκή Ένωση εκπροσωπεί ακριβώς το είδος της τεχνοκρατικής, συνεταιριστικής διακυβέρνησης που ο Trump και η ομάδα του περιφρονούν.
Στην περίφημη ομιλία του στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου το 2025, ο Αμερικανός αντιπρόεδρος JD Vance δήλωσε ότι η μεγαλύτερη απειλή για την Ευρώπη δεν είναι ούτε η Ρωσία ούτε η Κίνα, αλλά «εκείνη εκ των έσω» και η εγκατάλειψη των «κοινών δημοκρατικών αξιών».
Ο υπουργός Εξωτερικών Marco Rubio με πιο ήπιο τρόπο τόνισε την ίδια άποψη στην διάσκεψη του 2026, επιτιθέμενος στην πολιτική μετανάστευσης, την πράσινη ενέργεια και την αποβιομηχάνιση.
Αυτή η ρητορική εμφανίζεται σε μια στιγμή όπου η Ευρώπη βιώνει άνοδο του πατριωτικού ρεύματος, την οποία το φιλελεύθερο κατεστημένο προσπαθεί να συγκρατήσει.
Η κυβέρνηση Trump βλέπει αυτή την κατάσταση ως ευκαιρία να επηρεάσει εκλογές υπέρ εθνικών, πατριωτικών κομμάτων, τα οποία θεωρούνται ιδεολογικοί σύμμαχοι.
Μετά την ομιλία του το 2025, ο Vance συναντήθηκε με την ηγεσία του γερμανικού πατριωτικού κόμματος Alternative for Germany (AfD), που επιδιώκει την εμβάθυνση δεσμών με την κυβέρνηση Trump. Παράλληλα, έχει προσεγγίσει την Εθνική Συσπείρωση στη Γαλλία, κορυφαίο διεκδικητή στις προεδρικές εκλογές του 2027, αν και ο γαλλικός πατριωτικός χώρος πιστεύει ότι έχει λιγότερα να κερδίσει από τη συμμαχία με τον Trump.
Ο σύμμαχος του Trump, Elon Musk, χρησιμοποιεί συχνά την πλατφόρμα X για να ενισχύσει τους Ευρωπαίους πατριώτες στους 235 εκατομμύρια ακόλουθούς του.
Έδωσε στήριξη στο AfD προσπαθώντας να επηρεάσει τις εκλογές του 2025 υπέρ του κόμματος.
Πριν από τις τοπικές εκλογές στο Ηνωμένο Βασίλειο, ο Musk ανήρτησε tweets υπέρ του νέου δεξιού κόμματος Restore Britain.
Λανθασμένη η στρατηγική του κατευνασμού
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες προσπαθούν αγωνιωδώς να απαντήσουν επαρκώς στις αμερικανικές προκλήσεις.
Μετά την αμερικανική στρατιωτική επέμβαση στο Ιράν και τη Βενεζουέλα και τις παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου, οι ευρωπαϊκές αντιδράσεις ήταν χλιαρές.
Μόνο όταν ο Trump απείλησε να καταλάβει τη Γροιλανδία με τη βία, οι Ευρωπαίοι ηγέτες αντέδρασαν πιο έντονα αλλά εξακολουθούν λανθασμένα να πιστεύουν ότι μπορούν να χειριστούν τον Trump μέσω κατευνασμού και κολακείας.
Σε κάποιο βαθμό, οι Vance και Rubio έχουν δίκιο όταν λένε ότι η Ευρώπη πρέπει να κοιτάξει προς τα μέσα για να οικοδομήσει δύναμη και ενότητα.
Οι ίδιοι οι Ευρωπαίοι συμφωνούν: 89% πιστεύουν ότι τα κράτη της ΕΕ πρέπει να είναι πιο ενωμένα για να αντιμετωπίσουν τις παγκόσμιες προκλήσεις, ενώ 86% θέλουν η ΕΕ να έχει ισχυρότερη φωνή στο διεθνές επίπεδο.
Στην πραγματικότητα, η αντίσταση στον Trump μπορεί να ενισχύσει τη δημοτικότητα των Ευρωπαίων ηγετών.
Έρευνα που πραγματοποιήθηκε λίγο μετά την επανεκλογή του Trump έδειξε ότι οι πολίτες της Δυτικής Ευρώπης θέλουν οι ηγέτες τους να θέσουν σαφή όρια με τις ΗΠΑ. Περίπου το ένα τρίτο επιθυμεί μια πιο αντιπαραθετική στάση.
Πιο πρόσφατα δεδομένα επιβεβαιώνουν ότι οι πολίτες προτιμούν να προτάξουν την ευρωπαϊκή ανεξαρτησία αντί να διατηρήσουν την καλή σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες είναι τελικά υπεύθυνοι για το πώς τους αντιλαμβάνεται το κοινό τους, και η υλοποίηση δημοφιλών εσωτερικών πολιτικών είναι πιο εύκολο να ειπωθεί παρά να εφαρμοστεί. Ωστόσο, εμφανιζόμενοι αδύναμοι τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό, έχουν θέσει τους εαυτούς τους εκτεθειμένους στην αμερικανική παρέμβαση.
Αντί να προσπαθούν να κατευνάσουν τις Ηνωμένες Πολιτείες, θα έπρεπε να επικεντρωθούν σε αυτά που είναι πραγματικά δημοφιλή: ενότητα, δύναμη και αυτονομία στο παγκόσμιο στάδιο.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών